Op stap mei Hidde & Hiske. Jong yn 1910
Educatief project voor groep 5 van de basisschool


Fragment uit het (voorlees) verhaal over Hidde & Hiske

Hiske ligt in de bedstee. Ze is net wakker geworden en ze wrijft zich in haar ogen. Haar twee zusjes liggen nog rustig naast haar te slapen. Het is pikdonker in het kleine hokje en lekker warm.

“Het is zes uur!! Zes uur!!” klinkt de stem van de porder, die van deur tot deur in de Boterhoek gaat. Met een lange stok tikt hij op de ramen om de mensen wakker te maken.

Durkje schrikt meteen wakker. Nynke zucht en kreunt. Ze is nog moe en heeft geen zin om op te staan. Ze rekt zich eens flink uit. Haar voeten komen nu bij het hoofdeind van Hiske onder de dekens vandaan. Haar teen zit zowat in Hiskes neus! Hiske draait zich gauw om. Ze gluurt door een kier in de deurtjes van de bedstee. Mem steekt de petroleumlamp aan met een lucifer. Hè, dat ziet er een stuk gezelliger uit! Hiske springt uit de bedstee. Brrr, wat is het koud. Snel stapt ze van de stenen vloer op de mat. Die prikt in haar blote voeten.

Op stap mei Hidde & Hiske. Jong yn 1910 is een samenwerkingsproject van Museumfederatie Fryslân, Historisch Centrum Leeuwarden, Museum de Grutterswinkel en Stichting Museumhaven Leeuwaren. Met dit project heeft iedere leerkracht van groep 5 (/6) de middelen in handen de geschiedenis van het papier te tillen. Het project is opgebouwd rond het (voorlees)verhaal van de arbeiderskinderen Hidde & Hiske en speelt zich af in Leeuwarden. Aan de hand van deze twee leeftijdsgenootjes maken leerlingen kennis met thema’s als kleding, wonen, school, de buurt, eten, spelen, vervoer en werken. Leerlingen komen hierbij in aanraking met dat deel van het verleden dat in groep 5 aan de orde wordt gesteld: het begrip ‘eeuw’ en het dagelijkse leven 100 jaar geleden.

Op stap mei Hidde & Hiske speelt zich af in de directe leefomgeving van de leerlingen en sluit aan bij de kerndoelen voor geschiedenis in het basisonderwijs. Het project kan dienen als vervanging van de lesstof over de periode rond 1900 (grootmoeders tijd). Het project bestaat uit een voorbereidingsles op school en een bezoek aan Museum de Grutterswinkel. Na dit bezoek wordt het project op school met een verwerkingsles afgerond. Er zijn verschillende (facultatieve) voorbereidings- en verwerkingslessen voor in de klas.

In de voorbereidingsles op school krijgen de leerlingen het eerste deel van het verhaal te horen. Ze maken kennis met Hidde & Hiske en hun familie en de dagelijkse gang van zaken bij hen thuis. Hierbij wordt gebruikt gemaakt van het materiaal in de leskoffer.

Tijdens een bezoek aan Museum de Grutterswinkel gaan de leerlingen aan de slag met oude voorwerpen die in het verhaal aan de orde komen. Ze gaan zelf koffie malen, ze gaan schoonschrijven op een leitje, ze doen de was met teil en wasbord en ze er wordt een ouderwetse schoolfoto gemaakt.

Een stadswandeling met kijkwijzer voert de leerlingen terug in de tijd. De route eindigt in de Museumhaven Leeuwarden. Aan boord van het historische beurtschip Stânfries X krijgen de leerlingen een beeld van de dagelijkse werkzaamheden van de vader van Hidde en Hiske.

In de verwerkingsles op school komt het tweede deel van het project aan de orde, waarmee het project wordt afgesloten.